Рейтинг:  0 / 5

Звезда не активнаЗвезда не активнаЗвезда не активнаЗвезда не активнаЗвезда не активна

   Кешелеккә зур куркыныч белән янаучы әлеге авыру бөтен дөнья буйлап киң таралыш ала. Аннан тулысынча савыгу очраклары да аз түгел, иң мөһиме – вакытны кулдан ычкындырмау.

   Ел саен билгеләнеп килүче Бөтендөнья яман шеш авыруына каршы көрәш көнендә “Башинформ” агентлыгында матбугат конференциясе узды. Анда сүз яман шеш авыруының килеп чыгуының төп сәбәпләре, чирне иртә стадиядә ачыклау, диспансеризация һәм дәвалау ысуллары турында барды.

   Республика Сәламәтлек саклау министрлыгының штаттан тыш баш белгеч-онкологы, республика клиник онкология диспансерының баш табибы Руслан Закир улы Солтанов әйтүенчә, быел Башкортстанда яман шеш авыруларына каршы көрәшү өчен даруларга акча, 2018 ел белән чагыштырганда, өч тапкырга күбрәк бүленгән һәм 2,5 миллиард сумга җиткән (акчалар мәҗбүри медицина страховкалау фонды аша бүленә).

   -Әлеге акчалар беренчел авырулар өчен дару терапиясенә җитәргә тиеш,–  диде Руслан Закир улы.- Биш миллиард сум чамасы акча корылма-җиһазлар сатып алуга юнәлтелә, шуның дүрттән бер өлеше – республика акчалары. Шулай ук 1,5 миллард сум акча радиологияне яңадан җиһазландыру максатына бүленде. Бу – заман таләпләренә җавап бирүче нурланыш җиһазлары.

   Республикада өч аппаратны – 2019 елда, тагын да өчне 2021 елга кадәр алыштыру көтелә. Нәтиҗәдә, кабаттан җиһазландыруга – 6 миллиард сум, ә даруларга 2,5 миллиард сум юнәлтәчәкләр булып чыга.

   Конференциядә катнашучылар белдерүенчә, бүленгән акчалар билгеле максатлы күрсәткечләр өчен  бүленә. Атап әйткәндә, 2024 елга Башкортстанда 100000 кешегә яман шештән үлү очраклары 170 очракка кадәр кимергә (2018 елда – 186 булган), биш елга кадәр яшәү күрсәткече 36 процентка кадәр үсәргә, чирне иртә стадиядә ачыклау 8 процентка артырга тиеш.

   БР Сәламәтлек саклау министрлыгының штаттан тыш баш балалар онкологы Рөстәм Бәйрәмгуловның чыгышы да  журналистларда кызыксыну тудырды.

  • Балаларда яман шеш авыруы булмый диләр, бу һич тә дөреслеккә туры килми,– диде ул.- Кызганычка каршы, безгә кечкенә пациентларның 75 проценты диярлек  авыруның соңгы стадиясендә килеп эләгә. Балалар арасында яман шеш авыруының иң еш очраган формалары: лейкоз һәм баш мие яман шеше. Әти-әниләр балаларына игътибарлырак булсын, саулык уңаеннан ниндидер шик туганда табибларга үз вакытында мөрәҗәгать итсен иде.

   Безнең Башкортстанда иң еш теркәлүче яман шеш формалары дип күкрәк, үпкә һәм тире яман шеше формаларын атарга була.

   БР онкологлары җәмгыяте рәисе, БДМУ галиме Олег Липатов әйтүенчә, күпләр яман шешне үлемгә китерүче авыру итеп күрә, аннан дәвалану гаять күп акчалар таләп итә дип уйлый.

  • Яман шешне вакытында ачыклаганда, аны дәвалау уңышлы булачак, – ди ул.- Ә дәвалау хакына килгәндә, бар чыгымнарны да  дәүләт үз иңенә ала. Безнең республикада яман шеш авыруын уңышлы дәвалау өчен бүгенге көндә бар мөмкинлекләр бар.

   Республикада күпчелек халыкның авыл җирендә яшәве билгеле факт. Шуңа күрә урыннарда беренчел тикшерүләргә, диспансеризация үткәрүгә игътибар үсә.

   Матбугат конференциясенә килгән белгечләр журналистларның күпсанлы сорауларына да җавап бирде кунаклар. Мәсәлән, “яман шештән нәтиҗәле даруны кайчан уйлап табарлар икән?” дигән сорауга, Олег Липатов болай дип җавап бирде:

  • Дару – безнең үзебездә. Адәм баласы үзен-үзе тәрбияләргә, үзенә һәм якыннарына игътибарлы, ихтирамлы булырга тиеш. Әгәр кеше чиргә игътибар итми һәм табибка баруны кичектереп килә икән, хәлнең аянычлы тәмамлануы бар. Монда инде бернинди кыйммәтле корамаллар да, табибның квалификациясе дә ярдәм итә алмаска мөмкин...

   Соңгы елларда ил күләмендә дә, республикада да медицина бу өлкәдә бик нык алга китте. Башкортстанда онкология белән көрәш максатында күп эшләр башкарыла. Әйткәндәй, бүгенге көндә республика онкология диспансерының яңа хирургия корпусын төзү проекты тормышка ашырыла ( хакы  600 миллион сумга барып баса). Аны 2019 ел ахырына куллануга тапшыру планлаштырыла. Шулай ук киләсе алты ел эчендә төбәктә 8 онкоүзәк булдыру максаты куела. Анда яман шеш авыруларын ачыклап кына калмаячаклар, ә дәвалаячаклар да. Гомумән, киләчәктә "яман шеш" диагнозы куелган һәр авыруның тулысынча дәваланачагына өмет бар.

   "Яман шеш" диагнозы күпләрне куркуга сала, әмма барыбер дә кеше дигән зат сәламәт тормыш рәвешен алып барырга ашыкмый әлегә. Мәсәлән, яман шеш авыруы килеп чыгу сәбәпләренең берсе - тәмәке тарту. Бу яман гадәт башка күп төрле күңелсезлекләрдән тыш, үпкә, авыз куышлыгы, ирен, бугаз, үңәч, ашказаны, ашказаны асты бизе, бавыр, бөер, бәвел куыгы, аналык яман шеше килеп чыгуына сәбәп булырга мөмкин.

   Халыкта эчкечеләр яман шеш белән авырмыйлар дигән ялгыш фикер яшәп килә. Ләкин фән тарафыннан спиртлы эчемлекләрнең кешенең иммунитетын какшатуы һәм яман шеш күзәнәкләренең үсешенә китерүе исбатланган. Уйлап кына карагыз, нибары бер генә начар гадәттән арынсаң да, күпме авыруны булдырмый калырга була. Яман шеш авыруын булдырмау максатыннан барлык кешеләргә дә ел саен гомуми практика табибларына күренергә, флюорография үтәргә, ә хатын-кызларга 18 яшьтән махсус тикшерү кабинетында мәҗбүри күзәтү узарга кирәк.

 Авыруны иртә ачыклау - теләсә нинди сырхаулар, аеруча онкология авырулары белән көрәштә уңышның нигезе булып санала.

   Гөлара Арсланова.

 

Рейтинг:  0 / 5

Звезда не активнаЗвезда не активнаЗвезда не активнаЗвезда не активнаЗвезда не активна

Республикада йөрәк һәм кан тамырларына елына 20 меңләп операция ясала

Бүген йөрәк-кан тамырлары авырулары кемгә генә янамый икән? Безнең илдә кеше гомерләрен вакытсыз өзүче сәбәпләр арасында беренчелекне, барсы да уйлаганча яман шеш авыруы түгел, ә йөрәк-кан тамырлары чирләре алып тора. Шунысы яхшы, замана медицинасы йөрәк чиренә дучар булучыларны күп очракта коткарырга өйрәнде. Иң мөһиме – чирне вакытында ачыклау һәм тиешле чараларны күрү.
Башкортстанда яшәүчеләргә, мәсәлән, бүгенге көндә кардиология профиле буенча медицина ярдәме сорап федераль үзәкләргә китәргә кирәкми. Ни өчен дигәндә, Республика кардиология үзәгендә алар өчен йөрәк-кан тамырлары хирургиясе буенча күп төрле югары технологик медицина ярдәме күрсәтергә әзерләр. Биредә күрсәтелгән кардиохирургик ярдәмнең 95 процентын югары технологияләргә кертергә мөмкин.
Бүген биредә тумыштан килгән һәм яшәү барышында барлыкка килүче йөрәк чирләрен коррекцияләү, коронар артерияләргә ангиопластика эшләү һәм башка катлаулы операцияләрне ясау гадәтигә әверелде. Үзәктә шулай ук гибрид технологияләр кулланыла, алар шулай ук инновацион ысулларга керә.
Гибрид технологияләрнең өстенлеге шунда – алар аз травмалы исәпләнә һәм элек йөрәкләренә операция ясау мөмкин булмаган пациентларга ярдәм итү мөмкинлеген бирә. Аз травмалы булгач, операцияләрдән соңгы катлауланулар саны кими һәм реабилитацияләү вакыты кыскара. Гомум алганда, ел саен үзәктә йөрәк һәм кан тамырлары чирләрен диагностикалау һәм хирургик дәвалауның 20гә якын ысулы кулланышка кертелә. Елдан-ел йөрәк һәм кан тамырларына операцияләр эшләү күрсәткече үсә бара, бүген аларның саны 20 меңгә җитә.
Республика кардиологик үзәге “аортокоронар шунтирование” һәм яшәү барышында барлыкка килгән йөрәк чирләрен коррекцияләү, коронар артерияләрне стентирлаштыру операцияләре күләме буенча Русия Федерациясенең әйдәүче биш клиникасы исәбенә керә.
Кеше гомеренә куркыныч белән янаган аритмияләрне ачыклау һәм дәвалау проблемасы да көнүзәк булып кала. Ел саен йөрәк тибеше бозылу уңаеннан операцияләр ясау күләме арта бара. Мәсәлән, соңгы 5 ел эчендә бу күрсәткеч 11,5 процентка үскән (1424тән 1588гә кадәр). Шуларның кардиостимулятор кую белән бәйлеләре 897дән 1108гә арткан.
Үзәктә шулай ук йөрәк зәгыйфьлеге белән дөньяга килгән нәни балаларга да уникаль һәм катлаулы операцияләр эшләнә. Күп кенә зәгыйфьлекләрне коррекцияләү вакытында саклаучы ысуллар кулланыла. Мондый ысуллар куллану сабыйга операциянең икенче көнендә үк аякка басарга ярдәм итә. Узган 2018 елда йөрәк зәгыйфьлеге белән туган 491 балага операция эшләнгән.
Югары технологияле медицина ярдәмен күрсәтү максатына дәүләт бурычы кысаларында субсидияләрне арттыру 2015 елда 432,5 миллион булса, 2018 елда 689,3 миллион сумга җиткерелгән. Бу исә операцияләрне күбрәк ясарга һәм кардиохирургик оперциягә мохтаҗ пациентларга көтү вакытын сизелерлек киметергә булышлык иткән.
Яңа хирургик корпус төзелү югары технологик ярдәм күрсәтү мөмкинлекләрен тагын да үстерер дип ышанабыз.
Гөлара Арсланова.

Рейтинг:  0 / 5

Звезда не активнаЗвезда не активнаЗвезда не активнаЗвезда не активнаЗвезда не активна

Курку – ул һәр кешегә табигать тарафыннан салынган үз-үзен саклау инстинкты. Куркуны ике төргә аералар: нормаль һәм патологик, ягъни уйлап чыгарылган.
Нормаль курку һәр сәламәт кешегә хас нәрсә, ул мөмкин булган куркынычны искәртә. Патологик курку исә берничек тә үз-үзеңне саклау инстинкты белән бәйле түгел, аны фобия диләр.
Киңбилгеле психолог, “Паника, курку һәм фобияләрне тулысынча җиңү” дип аталган популяр китапның авторы Александр Ватолин әйтүенчә, фобияләр безнең тормышта шактый киң таралган. Төп билгеләре – үзен куркытучы объектны күргәндә кешедә мускулларның киеренкеләнүе, хис-тойгыларның куркудан “дулавы” күзәтелә. Фобияләр адәм баласының мөмкинлекләрен чикли һәм аның бөтен тормышына тәэсир итә. Куркучының якыннары аны ничек бар, шулай кабул итәргә дә, аның фобиясе белән көрәш ачарга да мөмкиннәр. Әлбәттә, алар фобиядән изаланучының хәленә керә белсәләр, бик тә яхшы.

Рейтинг:  0 / 5

Звезда не активнаЗвезда не активнаЗвезда не активнаЗвезда не активнаЗвезда не активна

Күп хәрәкәтләнү хәтта Альцгеймер кебек авыр чир башланганнан соң да кешенең когнитив сәләтләрен яхшырта икән.
Американың Раша университеты галимнәре тикшереп, шуны ачыклаган: күбрәк хәрәкәтләнгән саен өлкән яшьтәге кешеләрнең акыл сәләтләре яхшыра. Тикшерү барышында алар картларның физик активлыгын учларына куелган кечкенә прибор ярдәмендә күзәтеп барганнар. Хәрәкәтләнү кешедә Альцгеймер яки башка баш мие чирләре башланганда да сәламәтлекне мөмкин кадәр озаграк вакытка сакларга булыша дигән фикергә килгән алар.
Доктор Арон Бухман әйтүенчә, әлбәттә, хәрәкәтләнү белән генә Альцгеймер чирен дәвалау мөмкин түгел, ләкин шулай да физик активлык аның авыр нәтиҗәләрен йомшартырга сәләтле. Мәсәлән, кешенең фикерләү, аңлау сәләте үсә, хәтере яхшыра.
Галимнәр фикеренчә, хәрәкәтләнү уңаеннан күпме генә тикшерүләр үткәрелмәсен, аларның барсы да аның деменциягә каршы ышанычлы корал булуын раслый.

Рейтинг:  0 / 5

Звезда не активнаЗвезда не активнаЗвезда не активнаЗвезда не активнаЗвезда не активна

Колак арты бизе шеше (свинка, паротит) – бик тә көчле йогышлы авыру. Ул кызамык, сучәчәге яки кызылча кебек үк, күп балаларда күзәтелә. Паротитка хас билге булып бизләр ялкынсыну санала.