Калькулятор расчета пеноблоков смотрите на этом ресурсе
Все о каркасном доме можно найти здесь http://stroidom-shop.ru
Как снять комнату в коммунальной квартире смотрите тут comintour.net

Рейтинг:  0 / 5

Звезда не активнаЗвезда не активнаЗвезда не активнаЗвезда не активнаЗвезда не активна
 

Быел уңыш, шөкер, мул булды. Халык соңгы берничә елда юньле бәрәңге уңышы күрмәде диярлек. Шуңа да шәһәрдә яшәүче күпләр кибеттән диңгез аръягыннан китерелгән бәрәңге белән хушланырга мәҗбүр булды.

 

Ә быел хәлләр ничек тора соң? Уңыш быел, шөкер, хәтта иң-иң нәфеслеләрнең дә күңелләре булырлык бугай: бер бәрәңге төбеннән яртышар чиләк чыга ди, кем белән сөйләшсәң дә.
Без дә бу ялда туган якларга бәрәңге алырга кайтып килдек: озын юл буена ничә авыл аша үтмик, һәркайсында халык бакчада мәш килә иде. Күршеләрнең дә барсы да бакчада икән, һәркем уңышның югары булуына куана. “Мондый уңышны күптән күргән юк иде, исәнлектә ашарга язсын” ди күрше Малих абыебыз.
Ә менә икенче күршеләребезне бәрәңгеләр арасында черекләренең шактый булуы борчый икән. “Сары бәрәңгеләр арасында коры черек, кызылларында юеш черек очрый, сыек ботканы хәтерләтә, кышын уңыш харап булмаса ярый инде”, – ди алар.
Авылда хәзер күбрәк картлар гомер кичерүе сер түгел. Бәрәңге алышырга аларга (аннан бергәләп ашарга да!) балалары, оныклары ярдәм итә. Шулай булгач, 1-2 көнгә кайткан кешеләр ничек тә тизрәк бакчаны чокып, бәрәңгеләрне чүпләп бетерергә тырышты.
Белгечләр бәрәңгене ничек дөрес казып алып, саклауга салу, аны дезинфекцияләү турында күпме генә фәнни хезмәтләр язмасыннар, авыл халкы барыбер үз кануннары буенча яши. Кызганычка каршы, галимнәр сүзләренә колак салу безнең халыкта бик юк шул. Нәтиҗәдә бераз вакыт үтүгә күпләр баздан чери-бозыла башлаган бәрәңгеләрне чиләк-чиләк чүплеккә ташый башларга мөмкин...
Әйдәгез, дуслар, белгечләр киңәшләренә дә бераз колак салып үтик әле.

Җыю барышында саклык

Иң мөһиме — җыйганда бәрәң-гене мөмкин кадәр азрак җәрә-хәтләргә тырышабыз. Аны ерактан ташларга ярамый. Бәрәңге үзе шактый нык булып тоелса да, биеклектән төшкәндә бәрелеп, җәрәхәтләнә.
Икенчедән, һава торышы коры булуы мөһим. Яңгыр явып үткәннән соң җирне казып була икән, моның зыяны юк. Ләкин яңгыр өстән койганда казырга ярамый. Казыган вакытта җир бик юеш булса, бәрәңгене җыймыйча казып кына калдырырга да була. Көн җылы, кояшлы булса, бәрәңгегә моның зыяны юк, ул әйбәт кибәчәк.

Алуга ук базга төшерү – иң зур хата

Бәрәңгене алуга ук базга төшерергә ярамый. Аны бераз сарайда тотарга кирәк, бигрәк тә җыйган вакытта дымлы булса. Астына салам яки дым сеңдерә, һаваны яхшы үткәрә торган берәр нәрсә җәяргә кирәк. Әлеге бинада тәрәзәләр, ярыклар булса, бәрәңге яшәрмәсен өчен салам белән җиңелчә генә каплап куярга мөмкин.
Актив җилләтү булмаган очракта, бәрәңгеләрне җир өстендә, мәсәлән, ниндидер келәттә бер айга якын сакларга мөмкин. Билгеле, суыклар вакытында аны берәр нәрсә белән каплап, күзәтеп торырга кирәк. Бәрәңге сулый, үзен үзе җылытып тора, тышта суык булганда бәрәңге үзен 5-10 градуска кадәр җылыта ала.

Саклар алдыннан әзерлек

Базга төшерер алдыннан әйбәтләп киптерү һәм начарларыннан аеру мөһим. Бәрәңгене алуга ук түгел, ә берәр ай келәттә киптергәннән соң араларга кирәк. Казып алган вакытта фитофторозлы бәрәңге-ләрдә кечкенә бер тап кына булырга мөмкин, аны күреп алу кыен. Бер ай вакыттан соң авыру бүлбеләрдә фитофтороз инде күренеп торачак.

Базны ел саен чистартырга кирәк

Базны елга бер чистартырга, җирен алырга кирәк, гөмбә спораларын бетерү өчен бакыр купоросы белән эшкәртергә мөмкин. Җилләтү өчен баздан урамга чыгарылган торба булуы бик кирәк. Чөнки бәрәңге үзе һәрвакыт сулый, җылылык бүлеп чыгара. Углекислоталы газны, әлеге җылылыкны чыгармасаң, бәрәңге-нең вакытыннан алда үрүенә китерә.
Баздагы җылылыкны күп очракта үзебез көйли алмыйбыз. Базда җылылык 4-5 градуска күпме тизрәк төшә, шуның кадәр бәрәңге өчен яхшырак. Әлеге температураны сакларга кирәк, моннан түбәнрәк булырга тиеш түгел. Саклау барышында бәрәңгене күзәтеп торырга, чери башлаганнарын ала барырга кирәк.
Баз торак йорт подвалында түгел, ә кайдадыр читтә урнашкан булса, фумигация ясарга мөмкин. Моның өчен сатуда махсус шашкалар бар. Агулы төтен бинада бөтен зарарлы микробларны юкка чыгара. Черү куркынычы зур булган очракта бәрәңгене базга төшер-гәннән соң да фумигация ясарга мөмкин. Ләкин бу очракта әлеге препаратның күрсәтмәләрен яхшылап укырга кирәк. Кайсы вакытта кулланырга, нинди чикләүләр бар – боларга игътибар итәргә кирәк.

Киптерелсә, авырулар куркыныч түгел

Халыкта бәрәңгене көл белән бутау һәм башка чаралар да бик күп кулланыла, ләкин бәрәңге яхшы кипкән, черекләреннән араланган булса, саклау барышында кыен-лыклар булмаска тиеш. Дымлы бәрәңгене базга салып, көл сибү әллә ни уңай нәтиҗә бирмәячәк. Төп шарт — бәрәңгенең коры булуы.

Саклаудагы төп хаталар

Бакчадан туры базга төшерү һәм күпмедер вакыттан соң чиләкләп, капчыклап черек бәрәңгене ташу иң таралган хаталарның берсе. Бәрәң-гене киптерүгә бездә зур игътибар бирелми. Гөмбәле чирләр булган очракта, алар үзләрен бер ай эчендә күрсәтеп өлгерә. Бактериаль авы-рулар, кагыйдә буларак, бик сирәк очрый. Киң таралган авырулардан коры черү, фитофторозны әйтергә була. Аларны тиз арада күрергә мөмкин.
Бәрәңге өслегендә фитофтороз үсеш алган урыннар көрән төстә, басылган була. Андый бәрәңгене аркылыга ярып карасаң, кабы-гыннан эченә таба туры көрән “нурлар” киткәнен күрергә мөмкин. Фитофтороз булганда бәрәңге үзе каты кала, ләкин аңа төрле бактерияләр кереп, ул чери, начар ис чыгара башлый.
Фузариоз, ягъни коры черү булган очракта, башта бәрәңгедә зур булмаган кабарынкылык, аннан янчелгән урын барлыкка килә. Ул кара көрән, кара төстә була. Эчендә кара, коры масса. Күп очракта фузариоз җәрәхәтләнгән, киселгән урыннардан башлана, анда бак-терияләр кергән очракта ул юеш черүгә дә күчәргә мөмкин.
Быел һава эссе һәм коры булганлыктан, фитофтороз таралуга шартлар булмады. Ә фузариоз өчен, киресенчә, шартлар шактый уңайлы булды. Зур зыян күргән бүлбеләрне, озак саклап тормыйча, терлеккә ашатырга кирәк.
Игътибар!
Салкыннар башланганчы җирне сөреп калдыру кайбер авыруларны кисәтергә ярдәм итәчәк.

Авылда бәрәңге һәрвакыт күп ашала, аны төп ризык дип әйтсәң дә була. Ә менә шәһәр җирендә соңгы елларда: “бәрәңге ашамый башладым, симертә бит ул”, дигән сүзләрне еш ишетергә туры килә. Бәрәңге бик тә файдалы ризык, ләкин аны дөрес итеп пешерә белергә кирәк.
tАшказаны авыртканда бәрәңге крахмалы файдалы, ул тыныч-ландыра, авыртуны тиз баса. Ашказаны өчен бәрәңге пешкән су да сихәтле. Ашказаны җәрәхәте, уникеилле эчәк авырулары вакы-тында бәрәңгене тозсыз пеше-рәләр, суын керамик савытка сөзәләр. Шуны көнгә 3 тапкыр ашар алдыннан яртышар стакан эчәләр.
tБәрәңгедә калий бик күп, ул – йөрәк авыруы сәбәпле килеп чыккан шешенүдән әйбәт дәва. Артерия кан басымы югары булганнарга, йөрәге җиткелекле эшләмәгәннәргә көн саен уртача зурлыктагы 2-3 пешкән бәрәңге ашарга киңәш ителә, ләкин тоз кулланмагыз. Кабыклы бәрәңге йөрәкне калийга баета, организм-нан артык сыеклыкны чыгарырга ярдәм итә.
tБәрәңгедә С витамины күп. Бәрәңгене ярып пешерергә җые-насыз икән, башта суны кайнатып чыгарыгыз, аннан соң гына салыгыз. Салкын суга салып пешергәндә бәрәңгедәге С вита-мины 50 процентка кими. Кайнар суда 20 проценты гына югала.
Иң файдалы бәрәңге – кабыгы белән мичтә пешкәне, аны икенче төрле “күлмәкле бәрәңге” дип тә атыйлар.
***
Әлфия Идрисова, Стәрлебаш авылы:
– Әле бәрәңгене ала башламадык, балалар җыелса, киләсе ялларда казып-җыярбыз инде. Уңыш яхшы булырга охшаган, шатлыклар белән ашарга насыйп итсен инде.
Зиләвир Габбасов, Авыргазы районы, Сәмән авылы:
– Үткән ялда балалар казып, эшне бетерде, шөкер. Мондый бәрәңге уңышын соңгы 10 елда күргән юк иде, шаккатмалы булды! Аеруча безнең якларда халык яратып үстерә торган “сорокодневка” сорты, көрән бәрәңге яхшы үскән.
Зинира Шәрәфиева, Тәтешле:
– Бәрәңгене казып алдык, шулкадәр эре булганына шаккаттык. Киләсе елларда да утыртып, шундый уңыш алырга язсын иде, әлбәттә.


Гөлара Арсланова.

Башкортстан яңалыклары


Кичә Иглин районының Старокубово авылында фаҗига була. Мунчада балаларын юындырганда 40 яшьлек хатын кинәт кенә пычак белән 5 яшьлек кызын...
08-04-2019 19:22
«Baza» телеграм-каналы хәбәр итүенчә, 3  апрель көнне башкала аэропортында гадәттән тыш хәл теркәлә. Мәскәүгә очасы самолет бортына психиа...
05-04-2019 20:21
Стәрлетамак шәһәрендә 25 яшьлек хатын үзенең өч баласын еллар буена кыйнап интектергән, ашатмаган, өйдән куып чыгарган. Хәзер аңа карата җ...
28-03-2019 09:46
  Бүген Уфаның “Динамо” стадионында “Башкортстанда Татарстан көннәре” алдыннан Сибай һәм Уфа шәһәренең яшь футболчылары арасында иптәшләр...
25-03-2019 14:55
Башкортостан в эти дни отмечает 100-летие образования автономной республики в составе России. О том, как проходит это событие, в интервью ...
22-03-2019 15:43
2019 елның 20 октябрендә Башкортстанның халык шагыйре Мостай Кәримнең тууына 100 ел тула. Русия Хөкүмәтенең 2017 елның 22 декабрендәге кар...
22-03-2019 14:24
Уфа-Ырынбур автомобиль юлының 2 километрында коммуналь хуҗалык хезмәткәрләренә  иномарка  барып менгән. БРның  ЮХХДИ матбугат хезмәтендә х...
22-03-2019 05:59
Бала табу яшендә булган 78 % хатын-кыз йод кытлыгы кичерә дип белдерде БДМУның акушерлык һәм гинекология кафедрасы мөдире Әлфия Ящук   Дәү...
21-03-2019 09:09
Башкортстан башлыгы вазифасын вакытлыча башкаручы Радий Хәбировның бүген туган көне – аңа 55 яшь! Радий Фәрит улы 1964 елның 20 мартында ...
20-03-2019 05:13
Сибайда вакытлыча эшләүче Уфа табиблары бу атна ахырында өйләренә кайталар. Башкортстан башлыгы вазифасын вакытлыча башкаручы Радий Хәбир...
19-03-2019 06:45
18 мартта Уфаның 2нче санлы балалар поликлиникасының 6нчы санлы филиалы ремонт эшләре башкарылганнан соң үз ишекләрен ачты. Ачу тантанасында...
18-03-2019 11:01
Благовар районының Языково авылында  чүп-чарны сортларга аеручы комплекс төзергә уйлыйлар. Проектны 2019 елның 30 октябренә кадәр эшләп бе...
14-03-2019 09:39

Русия: кайда, кайчан, нәрсә?


Ленинград өлкәсенең Киров районында мәктәптә укучы кыз балалар бер йортка ут төртә. Бу йорт төзелеп бетмәгән була. Өч кыз шунда кереп, мич...
12-04-2019 07:02
"Беренче канал"да сәламәтлек турында тапшыру алып баручысы Елена Малышева социаль челтәрләрдә кызыклы пост куйган. Ул секс "искиткеч, гаҗә...
12-04-2019 06:25
Чувашиядә яшәүче 55 яшьлек бер ир кеше үзен шактый күптән начар хис итүнә карамастан, табибларга күренергә ашыкмаган. Чыдар әмәле калмагач...
09-04-2019 18:47
Воронеж өлкәсендә пенсия фонды бүлекчәсендә эшләгән хезмәткәр ике елга якын үзенең әтисенә ай саен 150 мең сум пенсия күчереп барган. Аның...
08-04-2019 10:37
2018 елның апрель аенда Түбән Новгород шәһәрендә кылынган җинаять бөтен илне шаулаткан иде. Елена Кәримова автомобилендә ике баласын буып ...
08-04-2019 10:23
Испаниядә Чаллы хатын-кызын ике баласы белән самолетка кертмәгәннәр Канар утрауларыннан әйләнеп кайтканда Чаллы гаиләсен, җил чәчәге авыр...
07-04-2019 19:13
Норильск шәһәрендә 12 яшьлек кыз ванна бүлмәсендә һәлак булган. Ул телефонын электр челтәренә тоташтырган һәм ваннадагы суга төшереп җибәр...
05-04-2019 06:31
Русиялеләрнең 80 проценты очын очка ялган яшәргә мәҗбүр. Статистик тикшеренүләр шундый саннар китергән. Русиялеләр фикеренчә,  бүгенге кө...
04-04-2019 06:19
Страховка компанияләре туристлар медицина ярдәме иң күп сорап мөрәҗәгать иткән илләр рейтингын төзегән. Иң күп авыручылар – Болгария белән...
04-04-2019 06:17
РФ Президенты Владимир Путин 2019 елның язгы чакырылышын башлау турында карарга кул куйды. Шулай итеп, 1 апрельдә армия сафларына чакыру ...
03-04-2019 09:28
Русия хөкүмәте премьер-министры Дмитрий Медведев: “Без салымнар өлкәсендә гади булмаган, әмма принципиаль карар кабул иттек. Быелдан алып ...
29-03-2019 05:24
28 мартта Түбән Новгород өлкәсендә Идел елгасында бозлы суда батып, дүрт балыкчы ир-ат һәлак булган. Бу турыда Гадәттән тыш хәлләр министр...
29-03-2019 04:58

Дөнья


Австралия галимнәре, төрле тикшерүләр уздырганнан соң, күкрәк рагына китерергә мөмкин булган сәбәпләрне ачыклаганнар. 200 мең хатын-кызн...
03-04-2019 09:33
Һиндстанның Харьяна штатында 18 яшьлек егетнең баш миендә суалчаннар үскән һәм ул вафат булган. Бу турыда The New England Journal of Medic...
02-04-2019 10:36
Бер ел элек Үзбәкстанда яшәүче бер яшьлек Газизбәк Абдумаджидовның тәненнән табиблар 16 энә табып ала. Бу хәл Үзбәкстанны гына түгел, бар ...
02-04-2019 09:10
АКШ оборона министры вазифасын башкаручы Патрик Шанахан Мексика белән чиктә стена төзү өчен бер миллиард доллар файдаланырга рөхсәт иткән....
29-03-2019 05:52
Кушма Штатлар президенты Дональд Трамп фәрманына ярашлы, Америка астронавтлары 2024 елда Айга  кабаттан менәргә тиеш. “Президент Дональд Т...
29-03-2019 05:38
Казахстанда тагын өч шәһәрнең исемен алмаштырырга исәплиләр.  Петропавловскины — Абылай хан, Павлодарны — Кенәсар, Семейны  Казахстанның б...
29-03-2019 05:34
Иранда койма яңгырлар ташкыннарга китергән. Дистәләрчә мең кеше каза күргән. Бер Шираз шәһәрендә генә 11 кеше һәлак булган. Табигать китер...
29-03-2019 05:31
Американың Нью-Джерси штатындагы Медицина һәм стоматология университеты хезмәткәрләре, көчле кичерешләр һәм тойгылар бөердә ташлар барлыкк...
25-03-2019 06:38
Африка континентына көчле тайфун ябырылган. Мозамбик, Зимбабве, Малавига «Идай» дигән тропик циклоны коточкыч афәт китергән. Сәгатенә 117 ...
24-03-2019 11:01
Март аенда Голливуд йолдызы Джед Аллан мәрхүм булган. Безнең ил тамашачысына нәкъ шул “Санта Барбара” сериалындагы Си Си Кэпвел роле аша я...
22-03-2019 14:47
Япониядә Кейко Оцухата исемле ханым бик нык күгәрченнәрне ярата икән. Алар арасына кереп кушылыр өчен хәтта аякларына күгәрчен ясап кигән....
20-03-2019 06:47
  Көньяк Кореяда ел саен ялкаулар ярышы үтә. Бу турнирны 2014 елда рәссам Вупс Ян уйлап таба. Ул моны тормыштагы ыгы-зыгыга каршы куярга те...
19-03-2019 19:28

Тәрҗемәсез


Жители села Томсино Псковской области уже несколько месяцев травят 12-летнюю Тасю Перчикову, которая жаловалась президенту на бедность сем...
В республике стартовал первый этап Всероссийской антинаркотической акции «Сообщи, где торгуют смертью». С 11 марта начнут работать «горячии ...
Мәскәүдә Халыкара музыка йортында республиканың 100 еллыгына багышланган “Башкортстанда туганнар” исемле бәйрәм концерты үтте. Анда билгел...
Бизнес не должен находиться под угрозой ареста и штрафов, а суды справедливым и взвешенным отношением к судопроизводству могут помочь пост...
Президент России Владимир Путин в ходе оглашения своего Послания Федеральному Собранию предложил с 2020 года запустить программу «Земский ...
По словам врио главы республики, его команда готовит для этого ряд технологических, организационных и политических мер. ...
Более 9 млн россиян смогут воспользоваться поддержкой государства в рамках программы социальных контрактов. Ее суть в том, что государство...
На встрече руководства республики с руководителями крупных промышленных предприятий, прошедшей сегодня в Уфе в рамках российского промышле...
Один триллион рублей будет направлен из федерального бюджета в ближайшие шесть лет на борьбу с онкологией. Об этом заявил президент России...