Калькулятор расчета пеноблоков смотрите на этом ресурсе
Все о каркасном доме можно найти здесь http://stroidom-shop.ru
Как снять комнату в коммунальной квартире смотрите тут comintour.net

Рейтинг:  0 / 5

Звезда не активнаЗвезда не активнаЗвезда не активнаЗвезда не активнаЗвезда не активна
 

Быел уңыш, шөкер, мул булды. Халык соңгы берничә елда юньле бәрәңге уңышы күрмәде диярлек. Шуңа да шәһәрдә яшәүче күпләр кибеттән диңгез аръягыннан китерелгән бәрәңге белән хушланырга мәҗбүр булды.

 

Ә быел хәлләр ничек тора соң? Уңыш быел, шөкер, хәтта иң-иң нәфеслеләрнең дә күңелләре булырлык бугай: бер бәрәңге төбеннән яртышар чиләк чыга ди, кем белән сөйләшсәң дә.
Без дә бу ялда туган якларга бәрәңге алырга кайтып килдек: озын юл буена ничә авыл аша үтмик, һәркайсында халык бакчада мәш килә иде. Күршеләрнең дә барсы да бакчада икән, һәркем уңышның югары булуына куана. “Мондый уңышны күптән күргән юк иде, исәнлектә ашарга язсын” ди күрше Малих абыебыз.
Ә менә икенче күршеләребезне бәрәңгеләр арасында черекләренең шактый булуы борчый икән. “Сары бәрәңгеләр арасында коры черек, кызылларында юеш черек очрый, сыек ботканы хәтерләтә, кышын уңыш харап булмаса ярый инде”, – ди алар.
Авылда хәзер күбрәк картлар гомер кичерүе сер түгел. Бәрәңге алышырга аларга (аннан бергәләп ашарга да!) балалары, оныклары ярдәм итә. Шулай булгач, 1-2 көнгә кайткан кешеләр ничек тә тизрәк бакчаны чокып, бәрәңгеләрне чүпләп бетерергә тырышты.
Белгечләр бәрәңгене ничек дөрес казып алып, саклауга салу, аны дезинфекцияләү турында күпме генә фәнни хезмәтләр язмасыннар, авыл халкы барыбер үз кануннары буенча яши. Кызганычка каршы, галимнәр сүзләренә колак салу безнең халыкта бик юк шул. Нәтиҗәдә бераз вакыт үтүгә күпләр баздан чери-бозыла башлаган бәрәңгеләрне чиләк-чиләк чүплеккә ташый башларга мөмкин...
Әйдәгез, дуслар, белгечләр киңәшләренә дә бераз колак салып үтик әле.

Җыю барышында саклык

Иң мөһиме — җыйганда бәрәң-гене мөмкин кадәр азрак җәрә-хәтләргә тырышабыз. Аны ерактан ташларга ярамый. Бәрәңге үзе шактый нык булып тоелса да, биеклектән төшкәндә бәрелеп, җәрәхәтләнә.
Икенчедән, һава торышы коры булуы мөһим. Яңгыр явып үткәннән соң җирне казып була икән, моның зыяны юк. Ләкин яңгыр өстән койганда казырга ярамый. Казыган вакытта җир бик юеш булса, бәрәңгене җыймыйча казып кына калдырырга да була. Көн җылы, кояшлы булса, бәрәңгегә моның зыяны юк, ул әйбәт кибәчәк.

Алуга ук базга төшерү – иң зур хата

Бәрәңгене алуга ук базга төшерергә ярамый. Аны бераз сарайда тотарга кирәк, бигрәк тә җыйган вакытта дымлы булса. Астына салам яки дым сеңдерә, һаваны яхшы үткәрә торган берәр нәрсә җәяргә кирәк. Әлеге бинада тәрәзәләр, ярыклар булса, бәрәңге яшәрмәсен өчен салам белән җиңелчә генә каплап куярга мөмкин.
Актив җилләтү булмаган очракта, бәрәңгеләрне җир өстендә, мәсәлән, ниндидер келәттә бер айга якын сакларга мөмкин. Билгеле, суыклар вакытында аны берәр нәрсә белән каплап, күзәтеп торырга кирәк. Бәрәңге сулый, үзен үзе җылытып тора, тышта суык булганда бәрәңге үзен 5-10 градуска кадәр җылыта ала.

Саклар алдыннан әзерлек

Базга төшерер алдыннан әйбәтләп киптерү һәм начарларыннан аеру мөһим. Бәрәңгене алуга ук түгел, ә берәр ай келәттә киптергәннән соң араларга кирәк. Казып алган вакытта фитофторозлы бәрәңге-ләрдә кечкенә бер тап кына булырга мөмкин, аны күреп алу кыен. Бер ай вакыттан соң авыру бүлбеләрдә фитофтороз инде күренеп торачак.

Базны ел саен чистартырга кирәк

Базны елга бер чистартырга, җирен алырга кирәк, гөмбә спораларын бетерү өчен бакыр купоросы белән эшкәртергә мөмкин. Җилләтү өчен баздан урамга чыгарылган торба булуы бик кирәк. Чөнки бәрәңге үзе һәрвакыт сулый, җылылык бүлеп чыгара. Углекислоталы газны, әлеге җылылыкны чыгармасаң, бәрәңге-нең вакытыннан алда үрүенә китерә.
Баздагы җылылыкны күп очракта үзебез көйли алмыйбыз. Базда җылылык 4-5 градуска күпме тизрәк төшә, шуның кадәр бәрәңге өчен яхшырак. Әлеге температураны сакларга кирәк, моннан түбәнрәк булырга тиеш түгел. Саклау барышында бәрәңгене күзәтеп торырга, чери башлаганнарын ала барырга кирәк.
Баз торак йорт подвалында түгел, ә кайдадыр читтә урнашкан булса, фумигация ясарга мөмкин. Моның өчен сатуда махсус шашкалар бар. Агулы төтен бинада бөтен зарарлы микробларны юкка чыгара. Черү куркынычы зур булган очракта бәрәңгене базга төшер-гәннән соң да фумигация ясарга мөмкин. Ләкин бу очракта әлеге препаратның күрсәтмәләрен яхшылап укырга кирәк. Кайсы вакытта кулланырга, нинди чикләүләр бар – боларга игътибар итәргә кирәк.

Киптерелсә, авырулар куркыныч түгел

Халыкта бәрәңгене көл белән бутау һәм башка чаралар да бик күп кулланыла, ләкин бәрәңге яхшы кипкән, черекләреннән араланган булса, саклау барышында кыен-лыклар булмаска тиеш. Дымлы бәрәңгене базга салып, көл сибү әллә ни уңай нәтиҗә бирмәячәк. Төп шарт — бәрәңгенең коры булуы.

Саклаудагы төп хаталар

Бакчадан туры базга төшерү һәм күпмедер вакыттан соң чиләкләп, капчыклап черек бәрәңгене ташу иң таралган хаталарның берсе. Бәрәң-гене киптерүгә бездә зур игътибар бирелми. Гөмбәле чирләр булган очракта, алар үзләрен бер ай эчендә күрсәтеп өлгерә. Бактериаль авы-рулар, кагыйдә буларак, бик сирәк очрый. Киң таралган авырулардан коры черү, фитофторозны әйтергә була. Аларны тиз арада күрергә мөмкин.
Бәрәңге өслегендә фитофтороз үсеш алган урыннар көрән төстә, басылган була. Андый бәрәңгене аркылыга ярып карасаң, кабы-гыннан эченә таба туры көрән “нурлар” киткәнен күрергә мөмкин. Фитофтороз булганда бәрәңге үзе каты кала, ләкин аңа төрле бактерияләр кереп, ул чери, начар ис чыгара башлый.
Фузариоз, ягъни коры черү булган очракта, башта бәрәңгедә зур булмаган кабарынкылык, аннан янчелгән урын барлыкка килә. Ул кара көрән, кара төстә була. Эчендә кара, коры масса. Күп очракта фузариоз җәрәхәтләнгән, киселгән урыннардан башлана, анда бак-терияләр кергән очракта ул юеш черүгә дә күчәргә мөмкин.
Быел һава эссе һәм коры булганлыктан, фитофтороз таралуга шартлар булмады. Ә фузариоз өчен, киресенчә, шартлар шактый уңайлы булды. Зур зыян күргән бүлбеләрне, озак саклап тормыйча, терлеккә ашатырга кирәк.
Игътибар!
Салкыннар башланганчы җирне сөреп калдыру кайбер авыруларны кисәтергә ярдәм итәчәк.

Авылда бәрәңге һәрвакыт күп ашала, аны төп ризык дип әйтсәң дә була. Ә менә шәһәр җирендә соңгы елларда: “бәрәңге ашамый башладым, симертә бит ул”, дигән сүзләрне еш ишетергә туры килә. Бәрәңге бик тә файдалы ризык, ләкин аны дөрес итеп пешерә белергә кирәк.
tАшказаны авыртканда бәрәңге крахмалы файдалы, ул тыныч-ландыра, авыртуны тиз баса. Ашказаны өчен бәрәңге пешкән су да сихәтле. Ашказаны җәрәхәте, уникеилле эчәк авырулары вакы-тында бәрәңгене тозсыз пеше-рәләр, суын керамик савытка сөзәләр. Шуны көнгә 3 тапкыр ашар алдыннан яртышар стакан эчәләр.
tБәрәңгедә калий бик күп, ул – йөрәк авыруы сәбәпле килеп чыккан шешенүдән әйбәт дәва. Артерия кан басымы югары булганнарга, йөрәге җиткелекле эшләмәгәннәргә көн саен уртача зурлыктагы 2-3 пешкән бәрәңге ашарга киңәш ителә, ләкин тоз кулланмагыз. Кабыклы бәрәңге йөрәкне калийга баета, организм-нан артык сыеклыкны чыгарырга ярдәм итә.
tБәрәңгедә С витамины күп. Бәрәңгене ярып пешерергә җые-насыз икән, башта суны кайнатып чыгарыгыз, аннан соң гына салыгыз. Салкын суга салып пешергәндә бәрәңгедәге С вита-мины 50 процентка кими. Кайнар суда 20 проценты гына югала.
Иң файдалы бәрәңге – кабыгы белән мичтә пешкәне, аны икенче төрле “күлмәкле бәрәңге” дип тә атыйлар.
***
Әлфия Идрисова, Стәрлебаш авылы:
– Әле бәрәңгене ала башламадык, балалар җыелса, киләсе ялларда казып-җыярбыз инде. Уңыш яхшы булырга охшаган, шатлыклар белән ашарга насыйп итсен инде.
Зиләвир Габбасов, Авыргазы районы, Сәмән авылы:
– Үткән ялда балалар казып, эшне бетерде, шөкер. Мондый бәрәңге уңышын соңгы 10 елда күргән юк иде, шаккатмалы булды! Аеруча безнең якларда халык яратып үстерә торган “сорокодневка” сорты, көрән бәрәңге яхшы үскән.
Зинира Шәрәфиева, Тәтешле:
– Бәрәңгене казып алдык, шулкадәр эре булганына шаккаттык. Киләсе елларда да утыртып, шундый уңыш алырга язсын иде, әлбәттә.


Гөлара Арсланова.

Башкортстан яңалыклары


2019 елның 20 октябрендә Башкортстанның халык шагыйре Мостай Кәримнең тууына 100 ел тула. Русия Хөкүмәтенең 2017 елның 22 декабрендәге кар...
22-03-2019 14:24
Бала табу яшендә булган 78 % хатын-кыз йод кытлыгы кичерә дип белдерде БДМУның акушерлык һәм гинекология кафедрасы мөдире Әлфия Ящук   Дәү...
21-03-2019 09:09
Башкортстан башлыгы вазифасын вакытлыча башкаручы Радий Хәбировның бүген туган көне – аңа 55 яшь! Радий Фәрит улы 1964 елның 20 мартында ...
20-03-2019 05:13
Сибайда вакытлыча эшләүче Уфа табиблары бу атна ахырында өйләренә кайталар. Башкортстан башлыгы вазифасын вакытлыча башкаручы Радий Хәбир...
19-03-2019 06:45
18 мартта Уфаның 2нче санлы балалар поликлиникасының 6нчы санлы филиалы ремонт эшләре башкарылганнан соң үз ишекләрен ачты. Ачу тантанасында...
18-03-2019 11:01
Благовар районының Языково авылында  чүп-чарны сортларга аеручы комплекс төзергә уйлыйлар. Проектны 2019 елның 30 октябренә кадәр эшләп бе...
14-03-2019 09:39
Русия Президенты Указына ярашлы, агымдагы елның 1 июленнән сәламәтлеге чикләнгән балаларны һәм сабый вакыттан ук беренче төркем инвалидларын...
13-03-2019 09:59
Игезәк балалар дөньяга килү – әти-әни өчен икеләтә бәхет. Шул ук вакытта мәшәкате дә шулкадәр арта. Ни дисәң дә, бүгенге көндә балалар үст...
12-03-2019 04:59
11 мартта республика Хөкүмәтендәге оператив киңәшмәдә Радий Хәбиров автомобиль юлларын  ремонтлау сыйфатын контрольдә тоту өчен тәгаенләнг...
11-03-2019 20:01
Февраль аенда сарымсак, кишер, суган, кызыл чөгендергә бәяләр 1,8-8,4%, кәбестә —  13,2%, помидор һәм яшел кыяр — 19,5-19,8%, банан һәм ал...
11-03-2019 13:35
Язгы көнгә ышаныч юк: әле буран котыра, әле коеп яңгыр ява. Алдагы көннәрдә Башкортстанда һава температурасы 0 градустан югары булып, яңгы...
11-03-2019 05:39
Кичә Самара-Уфа-Чиләбе автомобиль трассасында республиканың Благовар районында зур юл һәлакәте теркәлгән. Төбәктәге ЮХХДИ хәбәр итүенчә, а...
10-03-2019 10:37

Русия: кайда, кайчан, нәрсә?


Ульяновск шәһәрендәге бер мәктәптә сакчы булып эшләүче ир-ат шушы мәктәптә укучы 10 яшьлек кыз баланы көчләгән. Бу турыда Россия Тикшерү к...
22-03-2019 07:13
Байкал аръягы башлыгы вазифаларын вакытлыча башкаручы Александр Осипов җирле телевидениедәге тапшыру вакытында күп балалы әнинең аварияле ...
21-03-2019 10:21
Кичә Андрей Малаховның «Прямой эфир» тапшыруында Яшел Үзәндә яшәүче Мәсгудә Минидарова исемле хатын үзен «Иванушки International» төркемен...
20-03-2019 07:09
Ноябрь аенда Ришат Фазлыйәхмәтовның сәхнәдән китүе турында хәбәр таралды. Ул вакытта чыгышы белән Марий Эл республикасының Алашай авылынна...
18-03-2019 17:46
  Җырчы Юлия Началова вафат, дип хәбәр итә "Московский комсомолец" газетасы сайты.   Бу хакта журналистларга җырчының пиар-менеджеры Ан...
16-03-2019 19:27
1997 елда зур экраннарга чыккан «Брат» нәфис фильмын күпләр хәтерлидер.  Жанры буенча боевик, криминаль драма. Режиссер Алексей Балабанов ...
14-03-2019 10:20
“Голос” телевизион шоу проектында катнашкан Севиль Вәлиеваны бер олигарх кичәдә чыгыш ясарга чакырган. Моның өчен ул 5 миллион сум гонорар...
14-03-2019 09:55
Актер һәм продюсер Леонид Ярмольник хәзерге КВН комадаларын шаяра беләмәүдә гаепли. Бу хакта ул “Дождь” телеканалының Hard Day's Night тап...
14-03-2019 09:51
Forbes журналы һәр елдагыча Русия шоу- бизнесында иң танылган шәхесләрнең  керемен санады. Иң акчалы, матди яктан иң яхшы тәэмин ителгән а...
14-03-2019 08:49
- Гәүдәмә карап миңа кырык яшьләр бирәләр, әмма әле күптән түгел генә утызны тутырдым. Ябыгу турында күп уйландым инде. Диеталарда да у...
14-03-2019 07:53
Мәскәүнең бер ташландык фатирында табылган маугли-кызның әнисе суд каршына баскан. 47 яшьлек Ирина Гаращенко 5 яшьлек баланы үтерүдә тырыш...
14-03-2019 07:47
Бу хакта Юлиянең PR-менеджеры Анна Исаева хәбәр итте. "Ул реанимациядә, табиблар аның хәлен авыр дип бәяли. Әле аны дәвалыйлар, бу хәлдән ...
13-03-2019 19:39

Дөнья


Март аенда Голливуд йолдызы Джед Аллан мәрхүм булган. Безнең ил тамашачысына нәкъ шул “Санта Барбара” сериалындагы Си Си Кэпвел роле аша я...
22-03-2019 14:47
Япониядә Кейко Оцухата исемле ханым бик нык күгәрченнәрне ярата икән. Алар арасына кереп кушылыр өчен хәтта аякларына күгәрчен ясап кигән....
20-03-2019 06:47
  Көньяк Кореяда ел саен ялкаулар ярышы үтә. Бу турнирны 2014 елда рәссам Вупс Ян уйлап таба. Ул моны тормыштагы ыгы-зыгыга каршы куярга те...
19-03-2019 19:28
Нурсолтан Назарбаев Казахстан белән 1990 елдан бирле идарә итә. Казахстан Президенты Нурсолтан Назарбаев отставкага китә. Бу хакта РИА Но...
19-03-2019 13:52
Африкада алсу төстәге фил баласы туган. Африка филләре арасында бу сирәк күзәтелә. Белгечләр аның арытаба исән калуына шикләнә, чөнки Афри...
14-03-2019 09:26
Кытай физиклары EAST  термик төш синтезы өчен экспреименталь реактор төзелешен төгәлләү өстендә. Бу хакта Life.ru га сылтанып Day.Az  хәбә...
13-03-2019 06:52
Согуд Гарәбстанында Saudi Arabian Airlines компаниясенә караган самолет очып киткәч, Джиддидагы  Абдел Азиз исемендәге аэропортка кире кай...
12-03-2019 18:57
Кытай Хөкүмәте Boeing 737 Max 8 самолетында очышлар ясауны тыеп торырга булган. Эфиопиядә пассажирлар самолеты шартлаганнан соң, эчке рей...
11-03-2019 19:38
Эфиопиядә бүген матәм көне. Якшәмбе әлеге ил территориясендә авиаһәлакәт булып, 156 кешенең (кайсыбер мәгълүматлар буенча 157) – 148 пасса...
11-03-2019 05:11
    Парижда җенси органын зурайту буенча операция вакытында 65 яшьлек  "алмазлар короле" Эхуд Арье Ланидоның гомере өзелгән. Табибла...
09-03-2019 20:39
АКШ сенаторлары Әфганстанда сугыш тәмамлануы һәм илдән Америка солдатларын чыгару турында закон проектын тәкъдим иткәннәр. Документ шулай ...
06-03-2019 20:24
Интенсив терапия шәфкать туташы 54 яшьлек Вилма Вонг вакытыннан алда туган сабыйларны 30 елга якын карый. Ләкин ярдәм күрсәткән бәбиләрене...
01-03-2019 05:35

Тәрҗемәсез


Жители села Томсино Псковской области уже несколько месяцев травят 12-летнюю Тасю Перчикову, которая жаловалась президенту на бедность сем...
В республике стартовал первый этап Всероссийской антинаркотической акции «Сообщи, где торгуют смертью». С 11 марта начнут работать «горячии ...
Мәскәүдә Халыкара музыка йортында республиканың 100 еллыгына багышланган “Башкортстанда туганнар” исемле бәйрәм концерты үтте. Анда билгел...
Бизнес не должен находиться под угрозой ареста и штрафов, а суды справедливым и взвешенным отношением к судопроизводству могут помочь пост...
Президент России Владимир Путин в ходе оглашения своего Послания Федеральному Собранию предложил с 2020 года запустить программу «Земский ...
По словам врио главы республики, его команда готовит для этого ряд технологических, организационных и политических мер. ...
Более 9 млн россиян смогут воспользоваться поддержкой государства в рамках программы социальных контрактов. Ее суть в том, что государство...
На встрече руководства республики с руководителями крупных промышленных предприятий, прошедшей сегодня в Уфе в рамках российского промышле...
Один триллион рублей будет направлен из федерального бюджета в ближайшие шесть лет на борьбу с онкологией. Об этом заявил президент России...