Калькулятор расчета пеноблоков смотрите на этом ресурсе
Все о каркасном доме можно найти здесь http://stroidom-shop.ru
Как снять комнату в коммунальной квартире смотрите тут comintour.net

Рейтинг:  0 / 5

Звезда не активнаЗвезда не активнаЗвезда не активнаЗвезда не активнаЗвезда не активна
 

15 февраль - Совет гаскәрләрен Әфганстаннан чыгаруга 30 ел.
Ун ел барган бу сугышта 9,5 мең Башкортстан егетләре интернациональ бурычын үтәде. Аларның 343-е һәлак булды, 2500 якташыбыз яраланды, 6-сы хәбәрсез югалды.
Бөре районы Югары Лачынтау авылыннан Илмир Гайнулов – шушы тәмугны исән-имин үткән бәхетле солдатларның берсе.

Вакыт узган саен еллар кочагына сыенып калган “Әфган” сүзе бик күп аналарның җаннарын тетрәндерә, таш-кыялар арасында башын салган газиз уллары хакындагы авыр хатирәләрне яңарта, интернациональ бурычларын үтәп кайткан ир- егетләребезнең яраларын кузгата.

Хәер, улларын Әфган сугышында югалткан аналар да картайды инде. Күпләре якты дөньяларда да юктыр... Тыныч тормышта, 60нчы елларда дөньяга килгән улларының һәлак булачагын берәү дә күз алдына китермәгән булгандыр. Балаларының “сугышка керәбез”, ”сугыштан чыктык” дигән сүзләрен ишетербез дип берәү дә уйламагандыр. Туган як кырларында иген игәсе урында, улларының гомерләрен дошман пулясы сагалап торачагы, көйдергеч кояш астында тәүлекләр буена сусыз тилмерәсе, кайнар кыялардан үрмәләп интегәсе бер генә ата-ананың башына килгән әйбер түгел иде...
Быел Әфганстаннан совет гаскәрләрен чыгаруга 30 ел тулды. Бу бәйрәм түгел, бу – истәлекле датаны билгеләп үтү. Исәннәре 12 февральдә “Торатау” Конгресс-холлында “Тере хәтер” дигән чарага җыелды. Анда 700дән артык кеше – республика шәһәрләре һәм районнарыннан Әфганстан сугышы ветераннары, һәлак булучыларның туганнары, иҗтимагый-патриотик оешмалар вәкилләре, кадетлар, яшь армиячеләр катнашты. 15 февральдә исә Уфа шәһәренең Черниковка бистәсендә “Хәсрәтләнүче ана” мемориалына чәчәкләр салдылар...

Сугыш корбаннарсыз булмый

Бу тарихи дата алдыннан язма әзерләгәндә интернет челтәреннән Әфганстан иле турында мәгълүматлар караштырып утырдым. Бу илдә сугыш ялкыны беркайчан да тукталмаган дисәм, дөреслеккә хилафлык китермәм. “Тик совет солдаты анда нишләп йөрде? Бу мәгънәсез сугыш кемгә кирәк иде?” дигән сорауларны күп ишетергә туры килә. Солдат сугышны сайламый. Ул сугышны игълан да итми. 18 яше яңа тулган егетләр чын күңелләреннән биргән антларына һәм хәрби бурычларына тугрылыклы булып, бирелгән боерыкны гына үти, әфган халкын, аларның законлы властьларын халыкара империализмнан якларга юллана...
Башкортстаннан 9,5 меңләп егет Әфганстан Республикасында интернациональ бурычын үтәде. Аларның 343е һәлак булды, 2500 якташыбыз яраланды, 6сы хәбәрсез югалды. 2018 ел мәгълүматлары буенча, ел ахырында республикада 8 423 сугышчы-әфганлы яшәве билгеле.

Әфганстан

Гомуми мәйданы 647 чакрым булган илдә 1982 елда да автомобиль юллары нибары 18 мең чакрым тәшкил итә. Илдә тимер юл бөтенләй юк. 16 млн. халыкның күпчелеге ярымкүчмә тормыш алып бара. Төп һөнәре – терлекчелек. Дәүләткә капиталистик мөнәсәбәтләр кереп бара. Менә шушы илдә 1978 елның сентябрендә милли-демократик революция була, 1979 елда гражданнар сугышы канат җәя. Л.Брежнев Әфганстанга совет гаскәрләре кертелү турындагы хәбәрне үзәк телевидение буенча 27 декабрьдә игълан итә. Икенче көнне үк Әфганстан темасы матбугат һәм халыктан корычтай ныклы кара пәрдә артына яшерелә, дип яза Вахит Имамов үзенең “Әфган кызалаклары” китабында.
”Сугышчан хәрәкәтләргә катнашып китүдән тыелырга!”–дигән әмер үзен акламый. 1980 елда Әфганстанда 1500, 1981дә – 1300, 1982 дә 2000гә якын совет сугышчысы һәлак була, яралыларның саны уннарча меңгә җитә. Әфганстан җирендә канлы яу дәвам итә. Чит-ят илдән агылган кургаш табутлар дәрьясы елдан-ел көчәя. Фәкать 1988 елның маенда гына совет гаскәрләре чыгарыла башлый. Ниһаять, 1989 елның 15 февралендә соңгы совет солдаты Әфган чиген атлап чыга. 10 елдан артык барган бу сугыш безнең илгә 60 миллиард сумлык кирәксез чыгым булып әверелә. Әфганстан җиреннән совет гаскәрләре чыгарыла, бу сугышның зур сәяси хата булуы хөкүмәт тарафыннан рәсми рәвештә таныла... Брежнев хөкүмәте башлаган бу сугыш безнең халык өчен 1514 меңгә якын кургаш табут, 50 меңгә якын яралы, 312 хәбәрсез югалган солдат рәвешендә әйләнеп кайтты, 18 кеше чит илләрдә яшәп калды. Үлгәннәр арасында 442се татар милләтеннән иде. Ун елдан артыкка сузылган гражданнар сугышында Әфганстанның үзендә генә дә халык саны 1 млн.га кимеде.

Кабул-Пули-Хумри юллары

Әфганстанның ни икәнен хезмәттәшебез Илмир Рузин улы Гайнулов үз иңнәрендә татыган кеше. “Әфганстан диюгә 50 градус эсселек, тузан һәм чир күз алдына килә, – ди ул. – Тузан күтәрелсә, берәр ай басылмый тора иде”... Ашарга җитәрлек булса да, Әфганстанда иң үзәккә үткәне сусызлык була. Булган суны эчүе дә куркыныч – малярия, гепатит һәм башка йогышлы авырулар совет солдатын сагалап кына тора...
– Мин үзем Бөре районының Югары Лачынтау авылыннан, – дип үзе турында бәян итте Илмир абый. – 18 яшем тулгач та армия хезмәтенә алдылар. Башта Пенза шәһәрендә булдык, аннан Төркмәнстанга Иолотань шәһәренә алып киттеләр. 1984 ел. Әфганстан сугышы барганын беләбез. Яралы егетләрне госпитальгә кайтарып кына торалар... Безгә Әфганстанга алып китәбез дип кычкырып әйтүче булмаса да, күңел белән сизеп тордык инде. 500 чакрымга маршлар, таулы автодромнарда күнегүләр үткәрделәр... Сентябрьнең бишендә вертолет белән Әфганстанга киттек. Мин Пули-Хумри шәһәрендә автобатка, тәэмин итү ротасына эләктем. Тауның иң югары нокталарында урнашкан үзебезнең частьларга азык-төлек, дарулар, кораллар таратып йөри идек. Нигездә, Кабул юлында йөрдем. Алдан мотоукчылар бара, алар безне саклап алып барып, саклап алып кайтырга тырышалар. Колонналарның янган чаклары да була иде инде...Ел ярым ничектер түздем, сизелмәде, аннан кайтырга вакыт якынлаша башлагач сагынуга түзеп булмый башлады... Өйдән килгән хатларны укыгач елап та куйган чаклар була иде...
Тарихта хәзер Пули-Хумри-Кабул юлын “тормыш юлы” дип атыйлар. Совет солдатларының бердәмлеге, дуслыгы нәкъ юлда сынала.
Илмир Рузин улы туган якларга исән-сау әйләнеп кайта. Әмма кайтып ярты ел яшәгәч тә аяусыз чир газаплый башлый...
– Аякларым тыңлашмый башлады, караваттан тора алмый идем,– дип искә ала ул. – Икешәр ел больничныйда үткән чакларым булды. Күпме дәваханәләр, хастаханәләр үттем... Биш елдан соң гына бер дару килеште... Аякларым сызлаудан туктады, ә ашказаны җәфалый һаман...
Илмир абыйның хезмәттәшләре арасында исән-сау хезмәт итеп кайтып, монда кайткач авырудан җәфаланганнары күп була... Якты дөнья белән дә иртә хушлашалар... Әфганстанның Килогай үзәне рус теленә “Үлем үзәне” дип тәрҗемә ителә. Кайчандыр монда меңләгән кеше һәлак булган, Әфганстанда җир казуы авыр, шулкадәр кешегә казып та бетәрлек түгел, аларны бульдозер белән генә этеп алып киткәннәр, дип сөйли иде командирлар, дип искә ала Илмир абый. Шул урында 2 ел да 5 ай хезмәт итүе эзсез үтмәгән, күрәсең...
Илмир абый гаилә кора, тормыш иптәше Галия белән ике кыз тәрбияләп үстерәләр. Гаилә җылысы, якыннарының аңлавы, ярдәме аңа барлык чирләрен җиңәргә ярдәм иткәндер...

Эльвира Әсәдуллина.
Фәнил Абдуллин һәм архив фотосурәтләре.

Башкортстан яңалыклары


Кичә Иглин районының Старокубово авылында фаҗига була. Мунчада балаларын юындырганда 40 яшьлек хатын кинәт кенә пычак белән 5 яшьлек кызын...
08-04-2019 19:22
«Baza» телеграм-каналы хәбәр итүенчә, 3  апрель көнне башкала аэропортында гадәттән тыш хәл теркәлә. Мәскәүгә очасы самолет бортына психиа...
05-04-2019 20:21
Стәрлетамак шәһәрендә 25 яшьлек хатын үзенең өч баласын еллар буена кыйнап интектергән, ашатмаган, өйдән куып чыгарган. Хәзер аңа карата җ...
28-03-2019 09:46
  Бүген Уфаның “Динамо” стадионында “Башкортстанда Татарстан көннәре” алдыннан Сибай һәм Уфа шәһәренең яшь футболчылары арасында иптәшләр...
25-03-2019 14:55
Башкортостан в эти дни отмечает 100-летие образования автономной республики в составе России. О том, как проходит это событие, в интервью ...
22-03-2019 15:43
2019 елның 20 октябрендә Башкортстанның халык шагыйре Мостай Кәримнең тууына 100 ел тула. Русия Хөкүмәтенең 2017 елның 22 декабрендәге кар...
22-03-2019 14:24
Уфа-Ырынбур автомобиль юлының 2 километрында коммуналь хуҗалык хезмәткәрләренә  иномарка  барып менгән. БРның  ЮХХДИ матбугат хезмәтендә х...
22-03-2019 05:59
Бала табу яшендә булган 78 % хатын-кыз йод кытлыгы кичерә дип белдерде БДМУның акушерлык һәм гинекология кафедрасы мөдире Әлфия Ящук   Дәү...
21-03-2019 09:09
Башкортстан башлыгы вазифасын вакытлыча башкаручы Радий Хәбировның бүген туган көне – аңа 55 яшь! Радий Фәрит улы 1964 елның 20 мартында ...
20-03-2019 05:13
Сибайда вакытлыча эшләүче Уфа табиблары бу атна ахырында өйләренә кайталар. Башкортстан башлыгы вазифасын вакытлыча башкаручы Радий Хәбир...
19-03-2019 06:45
18 мартта Уфаның 2нче санлы балалар поликлиникасының 6нчы санлы филиалы ремонт эшләре башкарылганнан соң үз ишекләрен ачты. Ачу тантанасында...
18-03-2019 11:01
Благовар районының Языково авылында  чүп-чарны сортларга аеручы комплекс төзергә уйлыйлар. Проектны 2019 елның 30 октябренә кадәр эшләп бе...
14-03-2019 09:39

Русия: кайда, кайчан, нәрсә?


Ленинград өлкәсенең Киров районында мәктәптә укучы кыз балалар бер йортка ут төртә. Бу йорт төзелеп бетмәгән була. Өч кыз шунда кереп, мич...
12-04-2019 07:02
"Беренче канал"да сәламәтлек турында тапшыру алып баручысы Елена Малышева социаль челтәрләрдә кызыклы пост куйган. Ул секс "искиткеч, гаҗә...
12-04-2019 06:25
Чувашиядә яшәүче 55 яшьлек бер ир кеше үзен шактый күптән начар хис итүнә карамастан, табибларга күренергә ашыкмаган. Чыдар әмәле калмагач...
09-04-2019 18:47
Воронеж өлкәсендә пенсия фонды бүлекчәсендә эшләгән хезмәткәр ике елга якын үзенең әтисенә ай саен 150 мең сум пенсия күчереп барган. Аның...
08-04-2019 10:37
2018 елның апрель аенда Түбән Новгород шәһәрендә кылынган җинаять бөтен илне шаулаткан иде. Елена Кәримова автомобилендә ике баласын буып ...
08-04-2019 10:23
Испаниядә Чаллы хатын-кызын ике баласы белән самолетка кертмәгәннәр Канар утрауларыннан әйләнеп кайтканда Чаллы гаиләсен, җил чәчәге авыр...
07-04-2019 19:13
Норильск шәһәрендә 12 яшьлек кыз ванна бүлмәсендә һәлак булган. Ул телефонын электр челтәренә тоташтырган һәм ваннадагы суга төшереп җибәр...
05-04-2019 06:31
Русиялеләрнең 80 проценты очын очка ялган яшәргә мәҗбүр. Статистик тикшеренүләр шундый саннар китергән. Русиялеләр фикеренчә,  бүгенге кө...
04-04-2019 06:19
Страховка компанияләре туристлар медицина ярдәме иң күп сорап мөрәҗәгать иткән илләр рейтингын төзегән. Иң күп авыручылар – Болгария белән...
04-04-2019 06:17
РФ Президенты Владимир Путин 2019 елның язгы чакырылышын башлау турында карарга кул куйды. Шулай итеп, 1 апрельдә армия сафларына чакыру ...
03-04-2019 09:28
Русия хөкүмәте премьер-министры Дмитрий Медведев: “Без салымнар өлкәсендә гади булмаган, әмма принципиаль карар кабул иттек. Быелдан алып ...
29-03-2019 05:24
28 мартта Түбән Новгород өлкәсендә Идел елгасында бозлы суда батып, дүрт балыкчы ир-ат һәлак булган. Бу турыда Гадәттән тыш хәлләр министр...
29-03-2019 04:58

Дөнья


Австралия галимнәре, төрле тикшерүләр уздырганнан соң, күкрәк рагына китерергә мөмкин булган сәбәпләрне ачыклаганнар. 200 мең хатын-кызн...
03-04-2019 09:33
Һиндстанның Харьяна штатында 18 яшьлек егетнең баш миендә суалчаннар үскән һәм ул вафат булган. Бу турыда The New England Journal of Medic...
02-04-2019 10:36
Бер ел элек Үзбәкстанда яшәүче бер яшьлек Газизбәк Абдумаджидовның тәненнән табиблар 16 энә табып ала. Бу хәл Үзбәкстанны гына түгел, бар ...
02-04-2019 09:10
АКШ оборона министры вазифасын башкаручы Патрик Шанахан Мексика белән чиктә стена төзү өчен бер миллиард доллар файдаланырга рөхсәт иткән....
29-03-2019 05:52
Кушма Штатлар президенты Дональд Трамп фәрманына ярашлы, Америка астронавтлары 2024 елда Айга  кабаттан менәргә тиеш. “Президент Дональд Т...
29-03-2019 05:38
Казахстанда тагын өч шәһәрнең исемен алмаштырырга исәплиләр.  Петропавловскины — Абылай хан, Павлодарны — Кенәсар, Семейны  Казахстанның б...
29-03-2019 05:34
Иранда койма яңгырлар ташкыннарга китергән. Дистәләрчә мең кеше каза күргән. Бер Шираз шәһәрендә генә 11 кеше һәлак булган. Табигать китер...
29-03-2019 05:31
Американың Нью-Джерси штатындагы Медицина һәм стоматология университеты хезмәткәрләре, көчле кичерешләр һәм тойгылар бөердә ташлар барлыкк...
25-03-2019 06:38
Африка континентына көчле тайфун ябырылган. Мозамбик, Зимбабве, Малавига «Идай» дигән тропик циклоны коточкыч афәт китергән. Сәгатенә 117 ...
24-03-2019 11:01
Март аенда Голливуд йолдызы Джед Аллан мәрхүм булган. Безнең ил тамашачысына нәкъ шул “Санта Барбара” сериалындагы Си Си Кэпвел роле аша я...
22-03-2019 14:47
Япониядә Кейко Оцухата исемле ханым бик нык күгәрченнәрне ярата икән. Алар арасына кереп кушылыр өчен хәтта аякларына күгәрчен ясап кигән....
20-03-2019 06:47
  Көньяк Кореяда ел саен ялкаулар ярышы үтә. Бу турнирны 2014 елда рәссам Вупс Ян уйлап таба. Ул моны тормыштагы ыгы-зыгыга каршы куярга те...
19-03-2019 19:28

Тәрҗемәсез


Жители села Томсино Псковской области уже несколько месяцев травят 12-летнюю Тасю Перчикову, которая жаловалась президенту на бедность сем...
В республике стартовал первый этап Всероссийской антинаркотической акции «Сообщи, где торгуют смертью». С 11 марта начнут работать «горячии ...
Мәскәүдә Халыкара музыка йортында республиканың 100 еллыгына багышланган “Башкортстанда туганнар” исемле бәйрәм концерты үтте. Анда билгел...
Бизнес не должен находиться под угрозой ареста и штрафов, а суды справедливым и взвешенным отношением к судопроизводству могут помочь пост...
Президент России Владимир Путин в ходе оглашения своего Послания Федеральному Собранию предложил с 2020 года запустить программу «Земский ...
По словам врио главы республики, его команда готовит для этого ряд технологических, организационных и политических мер. ...
Более 9 млн россиян смогут воспользоваться поддержкой государства в рамках программы социальных контрактов. Ее суть в том, что государство...
На встрече руководства республики с руководителями крупных промышленных предприятий, прошедшей сегодня в Уфе в рамках российского промышле...
Один триллион рублей будет направлен из федерального бюджета в ближайшие шесть лет на борьбу с онкологией. Об этом заявил президент России...